Na afloop van het Nationaal Congres voor Autonomous Systems, ofwel NCAS’26 in Drachten op 2 april jongstleden hadden we eerlijk gezegd even tijd nodig om de juiste woorden te vinden, wat was het een succes! De combinatie van inhoudelijke diepgang, concrete toepassingen en de energie vanuit het ecosysteem maakte dit tot een bijzonder sterke editie. De vele reflecties die inmiddels op LinkedIn zijn gedeeld vanuit industrie, onderzoek en overheid, onderstrepen dat beeld en bevestigen de relevantie van het congres voor het werkveld.
Internationale keynotes zetten de toon: betrouwbaarheid en real-world adoptie
De inhoudelijke lijn van het congres werd sterk neergezet in het plenaire programma.
De gezamenlijke opening door Matthieu Gallas (Airbus) positioneerde autonome systemen direct in een operationele context. Vanuit het defensiedomein liet hij zien dat autonomie geen toekomstbeeld meer is, maar al wordt toegepast in missie-kritische systemen. Thema’s als human–machine teaming, AI-gedreven missieplanning en certificering kwamen nadrukkelijk terug — inclusief de implicaties voor civiele toepassingen.
De keynote aan het einde van de dag, door professor Shankar Sastry (UC Berkeley) was een waar hoogtepunt! Als zeer geanimeerd spreker bouwde hij vanuit academisch perspectief voort op wat er eerder die dag gezegd was. Hij ging in op de fundamentele vraagstukken rond betrouwbaarheid, veiligheid en vertrouwen in autonome systemen. Daarbij werd duidelijk dat juist deze aspecten bepalend zijn voor grootschalige adoptie in de praktijk, en dat hier nog substantiële systeem, en integratievraagstukken liggen.
Samen zetten deze bijdragen de toon: de technologie is er, maar implementatie vraagt om robuuste, gevalideerde en geïntegreerde systemen.
Vier tracks, één keten: van bouwsteen tot eindtoepassing
Het programma was opgebouwd langs vier parallelle tracks: Business, Science, Demo en Impact, waarmee expliciet de volledige keten werd afgedekt.
Die ketenbenadering kwam ook inhoudelijk terug in de bijdragen:
- AI en enabling technologies: NVIDIA liet zien hoe compute, simulatie en digital twins de ontwikkeling en validatie van autonome systemen versnellen
- Integratie en machinebouw: partijen als Demcon en KUKA vertaalden autonomie naar productstrategieën en industriële toepassingen
- Concrete toepassingen: Fizyr demonstreerde hoe vision-AI inmiddels operationeel wordt ingezet in logistiek, terwijl Picnic en UMCG de impact op respectievelijk distributie en zorg inzichtelijk maakten
Deze opbouw — van bouwsteen tot eindgebruiker — maakte het programma inhoudelijk consistent en relevant voor zowel technologie-aanbieders als eindgebruikers.
Van proof-of-concept naar schaalbare systemen
Wat gedurende de dag duidelijk werd, is dat autonome systemen zich in een duidelijke transitiefase bevinden. In meerdere sessies en discussies kwam hetzelfde beeld naar voren: de stap van proof-of-concept naar schaalbare implementatie is ingezet, maar brengt nieuwe complexiteit met zich mee.
Op de beursvloer en in de demo track werd dit concreet zichtbaar. Demonstraties lieten zien hoe systemen steeds robuuster worden en beter omgaan met dynamische omgevingen. Tegelijkertijd werd benadrukt dat juist integratie, validatie en certificering de bottlenecks vormen richting grootschalige toepassing.
De bijdrage van onder andere ASML/TUe (regeltechniek), ESA (geodata) en diverse robotics-onderzoeksgroepen onderstreepte dat deze uitdagingen diep in de systeemarchitectuur verankerd zijn.
Ecosysteem als kritische succesfactor
Een terugkerend thema, zowel op het podium als in de gesprekken, was het belang van ecosysteemontwikkeling. Autonome systemen zijn per definitie systeeminnovaties, waarbij samenwerking tussen disciplines en organisaties essentieel is.
Het congres bracht deze samenwerking expliciet samen: van AI-bedrijven en machinebouwers tot eindgebruikers en kennisinstellingen. Juist die interactie werd door veel deelnemers ook in hun reflecties benadrukt als een van de belangrijkste opbrengsten van de dag.
De conclusie die breed gedeeld werd: de technologische basis is aanwezig, maar versnelling richting toepassing vereist structurele samenwerking in de keten.
Reflecties uit het veld bevestigen het momentum
De vele terugblikken van deelnemers laten een opvallend consistent beeld zien. Er is brede erkenning dat autonome systemen zich ontwikkelen van experimentele technologie naar een nieuwe industriële standaard.
Tegelijkertijd wordt ook de urgentie gevoeld: organisaties moeten nu positioneren, investeren en samenwerken om deze ontwikkeling bij te kunnen benen. Het congres fungeerde daarmee niet alleen als kennisplatform, maar ook als markeringspunt voor de fase waarin het veld zich bevindt.
Dé Aftermovie NCAS 2026
De aftermovie van NCAS 2026 is vers van de pers en hieronder te bekijken. De video geeft een sterke indruk van de dag en brengt de energie, inhoud en interacties van het congres mooi samen. Even nagenieten voor iedereen die erbij was én een inkijkje voor wie het heeft gemist!
Vooruitblik: van momentum naar implementatie
Het NCAS Congres 2026 maakt duidelijk dat de volgende fase is aangebroken: van technologische belofte naar implementatie op schaal.
De randvoorwaarden zijn helder; betrouwbare systemen, geïntegreerde ketens en intensieve samenwerking. De uitdaging ligt nu in het daadwerkelijk realiseren van deze stap.
Wij danken alle sprekers, partners en deelnemers voor hun bijdrage aan deze editie. Het congres onderstreept dat voortgang in dit domein alleen mogelijk is door gezamenlijke inspanning binnen het ecosysteem.
We kijken uit naar de volgende stap.
