Waarom is er wereldwijd zoveel aandacht voor openbaar vervoer? Is waterstof nu écht de toekomst? En waarom delen grote hightechbedrijven kennis met kleintjes? Woensdag 6 november kregen CDA Statenleden uit Fryslân antwoord op deze en nog meer vragen, tijdens een hightech safari.
Na afloop van het geslaagde werkbezoek heeft DGA Bas de Nooijer van deurproducent Ventura Systems in Bolsward een uitnodiging op zak om op het provinciehuis zijn kennis over de toekomst van het openbaar vervoer te delen. Want dat duurzaam openbaar vervoer bij Statenleden leeft is logisch. De druk op mobiliteit neemt immers toe. Niet alleen vanwege de schadelijke uitstoot van CO2 en stikstof, maar ook om de bereikbaarheid van stedelijke gebieden te waarborgen en, belangrijk voor Fryslân, het leefbaar houden van het platteland. Volgens De Nooijer is Noord-Nederland de ideale testregio voor nieuwe vormen van openbaar vervoer, waaronder autonoom rijden. ,,We hebben met 5G de infrastructuur, er is hoogtechnologische kennis en onze wegen zijn er zeer geschikt voor.’’
Wereldwijd
Tijdens de rondleiding in zijn ‘busdeurenfabriek’ toont hij hoe binnen zes weken complete bus-, metro- en treindeursystemen worden afgeleverd aan de klant. Wereldwijd, want slechts twee busfabrikanten in Nederland gebruiken de deuren van Ventura. ,,Alle bussen in Londen, Singapore en Sydney rijden met busdeuren uit Bolsward. Maar liefst 30 duizend deuren verlaten jaarlijks onze fabriek en dit aantal groeit’’, vertelt De Nooijer als voorbeeld.
Kennis delen
Voorzitter van Innovatiecluster Drachten, Binne Visser van Philips, vat de samenwerking van onze hightechbedrijven aan het begin van het werkbezoek al samen. ,,Wij zijn geen praatgroep, wij doen wat!’’. Dat bewijzen de verhalen van plantmanager Sybren Reinsma van Stork Turbo Blading uit Sneek en DGA Rob Castien van Resato uit Assen. De samenwerking van onze hightechbedrijven werkt. Waar het gaat om kennisdeling, maar zeker ook om technisch talent te werven of voor Noord-Nederland te behouden als de bul is gehaald. Castien vat de motivatie voor samenwerking zo samen. ,,Wij werken samen op onderwerpen waar we zelfstandig te klein voor zijn. We leren van elkaar omdat we dezelfde taal spreken, allemaal onze eigen producten ontwikkelen en aanlopen tegen dezelfde problemen bij internationale verkoop en service.’’ Met open armen ontvangt Castien stagiairs, die maar liefst 10 procent van zijn personeelsbestand uitmaken. ,,En we schrijven mee aan het waterstofbeleid voor Noord-Nederland. Inmiddels hebben we 40 mensen fulltime aan het werk met waterstof en dit aantal groeit de komende jaren flink door.’’
3D printen
Reinsma van de ‘schoepenfabriek’ voor energiecentrales wil binnen Stork (18.000 werknemers in 100 landen) voorop lopen. ,,Wij willen dat geen enkele Storkvestiging om ons heen kan. En dat lukt, mede dankzij de samenwerking binnen Innovatiecluster Drachten.’’ Stork in Sneek krijgt productie toebedeeld uit verschillende locaties, vanwege hun voorsprong met 3D metaalprinten. ,,We maken met andere ICD-bedrijven gebruik van de 3D metaalprinter in het ICD shared facility center in Drachten. Begonnen met een paar uurtjes ontwikkeltijd, zit er nu een medewerker van ons twee dagen per week.’’ Samen met de andere bedrijven en studenten van de Rijksuniversiteit Groningen ontdekt Reinsma de mogelijkheden van 3D metaalprinten. ,,Het betekent een andere denk- en werkwijze. Bij printen ontwerp je producten om op te bouwen terwijl je met frezen ontwerpt volgens het principe van weghalen van materiaal. Het mooiste is dat we nu dingen kunnen maken die we met metaalfrezen eerder niet voor elkaar kregen. En dat zien collega’s in andere vestigingen van Stork ook.’’
Waterstof
Grote interesse hebben de Statenleden in waterstof, als Castien vertelt over de bouw van speciale tankstations door heel Nederland waar zijn bedrijf aan meewerkt. De angst voor waterstof als hyperbrandbaar neemt hij niet helemaal weg, al begrijpen ze wel dat de techniek bij Resato in goede handen is. Immers, Resato is specialist op het gebied van extreem hoge druk van 14.000 bar. Een statenlid wil weten of de wilde verhalen over de onhaalbaarheid van de infrastructuur kloppen. Een ander heeft vragen over de actieradius van waterstofbussen. Maar de hamvraag is: wordt alles elektrisch of niet? Castien gelooft dat alles wat nu op benzine rijdt elektrisch wordt en alle diesels waterstof. ,,In beide gevallen spreken we van elektrisch rijden en verschilt alleen de opslag van de energie.’’ Brandstofcellen (met waterstof) zijn noodzakelijk, omdat het huidige elektriciteitsnetwerk anders vijf keer zo zwaar moet worden. Dat is volgens Castien niet realistisch. ,,Daarom zijn we met andere partijen in gesprek over een plan voor goede dekking van waterstof tankstations. Want let maar op, binnen vijf tot tien jaar wordt rijden op stroom goedkoper dan fossiel brandstof.’’